W przypadku systemu podstawowego i pracy przez 5 dni w tygodniu, każdemu pracownikowi będzie należał się dodatkowy dzień wolny. Konieczność obniżenia wymiaru czasu pracy o święto występujące w dniach od poniedziałku do soboty powoduje bowiem, że pracownik zyskuje jeden dzień, jeżeli święto wypada w dniu, w którym on nie pracuje. Dlatego jeżeli praca wykonywana jest w systemie podstawowym to pracownik zawsze ma prawo do dodatkowego dnia wolnego. Dopiero udzielenie takiego dnia spowoduje, że będzie się zgadzać zarówno maksymalna liczba dni pracy jak i wymiar czasu pracy.
Oddawanie dni wolnych za święto przypadające w sobotę
Utarło się, że w przypadku święta przypadającego w sobotę każdy pracownik powinien otrzymać inny dzień wolny od pracy. Zasada ta ma zastosowanie jednak nie do wszystkich pracowników a przynajmniej nie w każdym przypadku. Wiele zależy bowiem od tego w jakim systemie czasu pracy zatrudniony jest pracownik i na jaką część etatu jest zaplanowana jest praca.
System równoważny i praca na część etatu
Natomiast w przypadku pracowników zatrudnionych w systemie równoważnym lub na część etatu kwestia ta nie jest już tak oczywista. Jeżeli bowiem liczba dni pracy w każdym tygodniu okresu rozliczeniowego jest ograniczona (np. pracownik pracuje przez 4 dni w tygodniu), nie ma potrzeby zapewniania mu innego dnia wolnego w zamian za święto przypadające w innym dniu niż niedziela. W przypadku systemu równoważnego czy niepełnego etatu od organizacji czasu pracy zależy bowiem, czy pracownik będzie musiał otrzymać dodatkowy dzień wolny.
Pracownik ma świadczyć pracę w styczniu, zgodnie z harmonogramem, przez 14 dni po 12 godzin i 1 dnia przez 8 godziny (w sumie pracuje 15 dni, a liczba godzin pracy wynosi 176). Taka organizacja pracy oznacza, że pracownik poza obowiązkowymi dniami wolnymi w liczbie 9 ma jeszcze dodatkowe dni wolne od pracy w liczbie 7. Nawet gdyby w styczniu wystąpiło święto w sobotę (dla tego pracownika jest to dzień wolny od pracy z tytułu przeciętnie 5 dniowego tygodnia pracy) to nie trzeba by było wyznaczać kolejnego dnia wolnego za takie święto.
W związku z tym, aby stwierdzić, czy za święto przypadające w innym dniu niż niedziela, pracownikowi należy się inny dzień wolny od pracy, trzeba najpierw sprawdzić, czy wymiar czasu pracy obliczany zgodnie z art. 130 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy uległ stosownemu obniżeniu oraz czy pracownikowi zapewniono minimalną liczbę dni wolnych od pracy (regularnych i „za święto”).
art. 128 § 3 pkt 2, art. 130, art. 147 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.).
