Udzielenie pożyczki powinno spowodować w księgach rachunkowych pożyczkodawcy ujęcie inwestycji finansowej. Zgodnie bowiem z art. 3 ust 1 pkt 17 ustawy o rachunkowości do inwestycji zaliczamy aktywa posiadane w celu przynoszenia korzyści ekonomicznych między innymi w postaci odsetek. Należy je zakwalifikować w zależności od horyzontu czasowego udzielonej pożyczki do inwestycji krótko lub długoterminowych. Na koniec każdego okresu sprawozdawczego należy dokonywać wyceny pożyczki tzn. naliczyć należne odsetki ujmując je jako przychody finansowe. W przypadku jednostek niepoddających swych sprawozdań finansowych badaniu przez biegłego rewidenta naliczenie odsetek może następować w wysokości wynikającej z umowy. Natomiast jeśli sprawozdanie finansowe podlega obligatoryjnemu badaniu przez audytora to należy naliczać je za pomocą efektywnej stopy procentowej.
Dwa sposoby ujęcia prowizji w księgach rachunkowych
Spółka ABC udzieliła 2 stycznia 2015 r 3 letniej pożyczki spółce BDE w kwocie 120.000 zł. Pożyczka zostanie spłacona na koniec 3 okresu tj. 31 grudnia 2017 r. Strony umówiły się iż odsetki w wysokości 8.500 zł będą płacone na koniec każdego roku. Prowizja za udzielenie pożyczki pobrana przy jej udzielaniu wyniosła 6.000 zł. Jak należy ująć to zdarzenie w księgach rachunkowych?
Założenie 1 – sprawozdanie spółki ABC nie jest poddawane dniu przez biegłego rewidenta
-
Udzielenie pożyczki spółce BDE wraz z pobraniem prowizji
-
Wn „Inwestycje długoterminowe” 120.000 zł
-
Ma „Przychody finansowe” 6.000 zł
-
Ma „Rachunek bankowy” 114.000 zł
-
Naliczenie odsetek na koniec 2015 r
-
Wn „Inwestycje długoterminowe” – pożyczki 8.500 zł
-
Ma „Przychody finansowe” 8.500 zł
-
WB otrzymanie należnych odsetek za 2015 r 8500 zł
-
Wn „Rachunek bankowy” 8.500 zł
-
Ma „Inwestycje długoterminowe” – pożyczki 8.500 zł
-
Naliczenie odsetek na koniec 2016 r
-
Wn „Inwestycje długoterminowe” – pożyczki 8.500 zł
-
Ma „Przychody finansowe” 8.500 zł
-
WB otrzymanie należnych odsetek za 2016 r 8500 zł
-
Wn „Rachunek bankowy” 8.500 zł
-
Ma „Inwestycje długoterminowe” – pożyczki 8.500 zł
-
Naliczenie odsetek na koniec 2017 r
-
Wn „Inwestycje długoterminowe – pożyczki 8.500 zł
-
Ma Przychody finansowe” 8500 zł
-
WB otrzymanie należnych odsetek za 2017 r 8.500 wraz ze spłata pożyczki 120.000 zł
-
Wn „Rachunek bankowy” 128500 zł
-
Ma ‘Inwestycje długoterminowe” – pożyczki 128.500 zł
Założenie 2 sprawozdanie podlega badaniu przez biegłego rewidenta.
Wyliczenie Efektywnej stopy zwrotu – tu dla uproszczenia IRR
udzielenie pożyczki |
-114000 |
koniec 2015 |
8500 |
koniec 2016r |
8500 |
koniec 2017 r |
128500 |
IRR |
9,0607% |
Wyliczenie skorygowanej ceny nabycia – scn
scn na początek okresu |
Odsetki IRR |
Przepływy pieniężne |
SCN na koniec okresu |
|
koniec 2015 r. |
114 000,00 |
10 329,25 |
8 500,00 |
115 829,25 |
koniec 2016r |
115 829,25 |
10 494,99 |
8 500,00 |
117 824,24 |
koniec 2017 r |
117 824,24 |
10 675,76 |
128 500,00 |
- |
-
Udzielenie pożyczki spółce BDE wraz z pobraniem prowizji
-
Wn „Inwestycje długoterminowe”114.000 zł
-
Ma „Rachunek bankowy” 114.000 zł
-
Naliczenie odsetek na koniec 2015 r
-
Wn „Inwestycje długoterminowe” – pożyczki 10329,25 zł
-
Ma „Przychody finansowe” 10.329,25 zł
-
WB otrzymanie należnych odsetek za 2015 r 8.500 zł
-
Wn „Rachunek bankowy” 8.500 zł
-
Ma „Inwestycje długoterminowe” – pożyczki 8.500 zł
-
Naliczenie odsetek na koniec 2016 r
-
Wn „Inwestycje długoterminowe” – pożyczki 10.494,99 zł
-
Ma „Przychody finansowe” 10.494,99 zł
-
WB otrzymanie należnych odsetek za 2016 r 8.500 zł
-
Wn „Rachunek bankowy” 8500 zł
-
Ma „Inwestycje długoterminowe” – pożyczki 8.500 zł
-
Naliczenie odsetek na koniec 2017 r
-
Wn „Inwestycje długoterminowe” – pożyczki 10.675,76 zł
-
Ma „Przychody finansowe „10 675,76 zł
-
WB otrzymanie należnych odsetek za 2017 r 8.500 zł wraz ze spłata pożyczki 120.000 zł
-
Wn „Rachunek bankowy” 128500 zł
-
Ma „Inwestycje długoterminowe” – pożyczki 128.500 zł
art. 6 ust1 , art. 42 ust 3 ustawy z 29 września 1994 r o rachunkowości (tekst jedn. Dz. U z 2013r poz. 330 ze zm.)
